Κύστεις στις ωοθήκες : Τι πρέπει να γνωρίζουμε; Πόσο επικίνδυνες είναι;

 

Οι κύστεις στις ωοθήκες είναι ένα εξαιρετικά σύνηθες φαινόμενο σε γυναίκες αναπαραγωγικής ηλικίας και σπανίως αποτελούν κίνδυνο για την υγεία της γυναίκας.

Η κύστη είναι ένας θύλακας που περιέχει υγρό και εμφανίζεται επάνω στην ωοθήκη ή μέσα σε αυτή. Συνήθως ανιχνεύονται τυχαίως, π.χ. με έναν υπερηχογραφικό έλεγχο. Κατά κανόνα οφείλονται σε ορμονικούς λόγους.

Η πλειοψηφία αυτών δεν είναι παρά απλές, «λειτουργικές» ή «φυσιολογικές» όπως τις αποκαλούμε, κύστεις που προκύπτουν μετά την ωορρηξία κατά τη διάρκεια του έμμηνου κύκλου. Ειδικότερα αν :

Α. Για κάποιο λόγο δε «σπάσει» το κυρίαρχο ωοθυλάκιο, τότε θα δημιουργηθεί μια λειτουργική κύστη που μπορεί να φτάσει μέχρι και 3 εκατοστά η και παραπάνω. Οι κύστεις αυτές είναι αρκετά συνηθισμένες και απορροφώνται είτε με την πάροδο του χρόνου, συνήθως μέσα σε 1-3 κύκλος, σε ποσοστό 80% (γι’ αυτό και προτείνουμε υπερηχογραφική επανεξέταση δυο- τρεις μήνες μετά) είτε με τη λήψη αντισυλληπτικών.

Β. Το ωοθυλάκιο ναι μεν σπάει επιτυχώς μα αυτό που μένει πίσω, αυτή η άδεια πια θήκη, ξαναγεμίζει με υγρό ή/και αίμα. Τότε έχουμε μια κύστη «ωχρού σωματίου». Αρκετές φορές η κύστη αυτή, κυρίως όταν περιέχει και αίμα ( τότε αποκαλείται ωχριναιμάτωμα) προκαλεί πόνο και δυσφορία. Σπάνια, υπάρχει το ενδεχόμενο να ραγεί οπότε προκαλεί έντονο πόνο και μπορεί να οδηγήσει σε σοβαρότερες καταστάσεις όπως η περιτονίτιδα. Για το λόγο αυτό σας συμβουλεύω σε περίπτωση πόνου στην περιοχή της κάτω κοιλίας να καλέσετε το γυναικολόγο σας ώστε να σας κατευθύνει για το τι πρέπει να κάνετε ανάλογα με τα συμπτώματα. Πάντως, τις περισσότερες φορές δεν απαιτείται χειρουργική παρέμβαση κα συνήθως το μόνο που χρειάζεται είναι φαρμακευτική αγωγή με αντιφλεγμονώδη και αναλγητικά.

Αλλαγές στον εμμηνορρυσιακό κύκλο δεν είναι συχνές με τις ωοθυλακικές κύστεις, ενώ είναι πιο συνήθεις με τις κύστεις ωχρού σωματίου που συνήθως προκαλούν και πόνο, συνήθως στη μέση του κύκλου. Συνοδές ορμονικές αλλαγές μπορεί να προκαλέσουν κολπική αιμόρροια , αλλά το αίμα που φαίνεται από τον κόλπο δεν είναι αίμα που προέρχεται από την κύστη .

Πολλές γυναίκες δεν το γνωρίζουν ότι έχουν κύστεις, καθώς ο σχηματισμός τους δεν συνοδεύεται απαραιτήτως από εμφανή συμπτώματα. O καταλληλότερος  τρόπος να διαγνωστούν οι κύστεις στις ωοθήκες είναι το υπερηχογράφημα έσω γεννητικών οργάνων (διακοιλιακά ή διακολπικά) ή αλλιώς «υπερηχογράφημα μήτρας-ωοθηκών», το οποίο θεωρείται πια εξέταση ρουτίνας.

Χαρακτηριστικά οι αμορραγικές κύστεις ωχρού σωματίου παρουσιάζουν στην υπερηχογραφική εξέταση μια γραμμική ετερογενή ηχογένεια διαστρωματωμένη σε διάφορα επίπεδα που δίδει την εντύπωση δικτυωτού σχηματισμού . Η χρονική στιγμή απεικόνισής τους έχει ιδιαίτερη σημασία διότι τα αιματηρά στοιχεία  που εμπεριέχουν μεταβολίζονται-μεταβάλλονται και αυτό αλλάζει την υπερηχογραφική εικόνα. Προτείνεται η παρακολούθησή τους με διαδοχικά υπερηχογραφήματα (Serial follow-up) . Τέτοιες κύστεις συνήθως εξαφανίζονται εντός οκτώ εβδομάδων . Μια πρώτη διαφοροδιάγνωση με τα ενδομητριώματα , που μπορεί να παρουσιάζουν παρόμοια υπερηχογραφική εικόνα, γίνεται στο μέσον του επόμενου κύκλου . Οι αιμορραγικές κύστεις ωοθηκών έχουν μικρά και λεπτά τοιχώματα και δεν παρατηρείται συνήθως η ωχρινοποίηση που παρατηρείται στο LUF (Luteinized unruptured follicle) ωχρινοποιημένο άτρητο ωοθυλάκιο (όπως προαναφέρθηκε Η διαφοροδιάγνωση απαιτεί χρόνο και επαναληπτικές εξετάσεις γυναικολογικού υπερήχου) .

Συμπερασματικά, Οι αιμορραγικές κύστεις ωοθηκών αποτελούν λειτουργικές κύστεις των ωοθηκών χωρίς νεοπλασματικό χαρακτήρα . Στις περισσότερες περιπτώσεις η κατάσταση είναι αυτοπεριοριζόμενη, παρακολουθείται υπερηχογραφικώς και ενδεχομένως αντιμετωπίζεται με φαρμακολογική αγωγή .

Η άμεση λαπαροσκοπική προσέγγιση ενδείκνυται, ιδιαίτερα σε περιπτώσεις οξείας κοιλίας  ενώ η λαπαροσκόπιση θεωρείται ευεργετική σε δεύτερη φάση  επί εμμονής των ευρημάτων και συμπτωμάτων όταν επηρεάζεται η γονιμότητα της γυναίκας (πχ συνέχιση των συμπτωμάτων καταμήνιου ή μεσοκυκλικού άλγους από επαναλαμβανόμενα νέα αιμορραγικά σωμάτια ή / και από την ταυτόχρονη παρουσία ενδομητριωσικών συμπτωμάτων).

Κάθε γυναίκα πρέπει να συμβουλευτεί το γιατρό της έτσι ώστε να ληφθεί μια εξατομικευμένη προσέγγιση για το ζήτημα , γνωρίζοντας ότι καμμία περίπτωση δεν είναι ίδια.

Ρωτήστε τον γιατρό σας όχι την φιλενάδα σας !!!